Województwo na tle kraju

Przestrzeń gospodarcza województwa zachodniopomorskiego jest mocno zróżnicowana, zarówno funkcjonalnie jak i sektorowo. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa wyodrębnia pięć takich obszarów, odmiennych zarówno poziomem rozwoju gospodarczego jak i dominującymi strukturami gospodarczymi. Biorąc pod uwagę kryterium eksportu, dominującą dziedziną aktywności gospodarczej pozostaje gospodarka morska, która dominuje w aglomeracji szczecińskiej i powiązanym w nią funkcjonalnie Świnoujściem. Ponieważ udział sektora MSP w ogólnym wolumenie eksportu z tego działu gospodarki jest niewielki, pominięto gospodarkę morską w tym programie. Tym bardziej, że Zarząd Województwa podjął uchwałę o przystąpieniu do opracowania programu rozwoju gospodarki morskiej w województwie, w którym wsparcie sektora MSP będzie przedmiotem planowania osobnych działań na rzecz podniesienia ich konkurencyjności. Z punktu widzenia przydatności dla potrzeb pilotażowego programu wspierania eksportu, w którym jako kryterium przyjęto wielkość populacji podmiotów gospodarczych zaangażowanych w tworzenie wartości eksportu oraz ich rozmieszczenia przestrzennego w województwie, najwyższy potencjał widoczny jest w przemysłach drzewnym oraz w przetwórczym. Znaczny potencjał reprezentują działy gospodarki produkujące nawozy mineralne, energię elektryczną, podzespoły i wyroby elektrotechniczne, tekstylne. Osobny problem stanowi dział przetwórstwa rolno-spożywczego. Mimo swojego potencjału, liczonego udziałem podmiotów gospodarczych w ogólnej liczbie firm w województwie, ten dział produkcji szczególnie słabo wykorzystuje swój potencjał eksportowy.Atutem zachodniopomorskiego rolnictwa jest struktura obszarowa gospodarstw. Średnia wielkość indywidualnego gospodarstwa, rolnego wynosi około 18 ha. Najwyższy w Polsce jest odsetek gospodarstw bardzo dużych, powyżej 50 ha. Przekształcenie struktury własnościowej rolniczej przestrzeni produkcyjnej, które dokonało się w latach dziewięćdziesiątych zdeterminowało kondycję rolnictwa zachodniopomorskiego. Proces przekształceń własnościowych związany jest z drastycznym pogorszeniem sytuacji życiowej ludności wiejskiej, szczególnie na tych obszarach, gdzie dominowało rolnictwo uspołecznione. Pojawiło się zjawisko wysokiego bezrobocia strukturalnego wśród pracowników niegdyś zatrudnionych w Państwowych Gospodarstwach Rolnych. Nałożył się na to również ogólnie niski poziom wykształcenia osób pracujących w rolnictwie i jego obsłudze, niska dochodowość gospodarstw rolnych i brak kapitału inwestycyjnego. Wszystkie wymienione czynniki sprawiają, że obszary wiejskie pozostają obszarami głębokiej depresji ekonomicznej i społecznej.Duży potencjał rozwojowy województwa przedstawia turystyka, głównie ze względu na ukształtowanie terenu i jego różnorodność tj. duże zasoby wodne i rozbudowaną sieć hydrograficzną. Warunki naturalne i krajobrazowe mają wpływ na rozwój bazy rekreacyjnej i sanatoryjnej. W oparciu o bogate pokłady borowiny i źródła solankowe działają uzdrowiska: Kołobrzeg, Połczyn Zdrój, Świnoujście i Kamień Pomorski.Nadmorskie położenie województwa umożliwia rozwój turystyki wypoczynkowej i żeglugi pasażerskiej. Dużą szansę rozwoju ma także agroturystyka. Bezpośrednie sąsiedztwo z Unią Europejską, bliskość Berlina i Kopenhagi, a także szwedzkiego regionu Południowej Skanii daje niezwykle atrakcyjne możliwości współpracy i rozwoju, szczególnie w basenie Morza Bałtyckiego. Cały obszar województwa objęty jest działaniami w ramach Euroregionu Pomerania.

2.2. Struktura zatrudnienia w gospodarce narodowej

Na koniec 2002 roku w sektorze przedsiębiorstw zatrudnionych było 157 636 osób, z tego:
w przemyśle 84 tys. osób,
w handlu i naprawach 25,5 tys. osób,
w budownictwie 13,5 tys. osób,
w transporcie, gospodarce magazynowej i łączności 12 tys. osób,
w obsłudze nieruchomości i firm 10 tys. osób,
w hotelach i restauracjach 3,5 tys. osób.

W ostatnich latach sukcesywnie maleje zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw, spadek ten w 2002 roku dotyczył większości sekcji, jednak największy ubytek zatrudnienie zanotowano w:
budownictwie (22,1% spadku),
transporcie, gospodarce magazynowej i łączności (spadek o 18,7%),
wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz i wodę (15,8% spadku)._Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw w okresie styczeń - marzec 2003 r. wynosiło 153,0 tys. osób i było mniejsze niż przed rokiem o 11,4%.